Tüm Yazılar

Absürt tiyatro, geleneksel tiyatronun alışılmış anlatı düzenine karşı çıkan bir tiyatro anlayışıdır. Olayların belirli bir neden-sonuç ilişkisi içinde ilerlemesi, karakterlerin net amaçlara sahip olması ve oyunun sonunda bir sonuca ulaşılması gibi beklentiler, absürt tiyatroda çoğu zaman yerini belirsizliğe, tekrarın gücüne ve anlam arayışına bırakır.

Yakınlık, mahremiyet, güvenlik ve sınırla ilgili çalışmaların geçmişi çok uzun olmasa da, bu alanın önemi bugün yadsınamaz derecede büyük. Kendimizi tamamen güvende hissetmediğimiz bir alanda gerçekten ilişki kurmak, cesur ve yaratıcı olmak, hatta kendimiz olmak mümkün mü? Bu soru yalnızca sanat için sorulacak bir soru değil, aksine yaşamın her anına sirayet eden bir tür varoluşsal bir sorgulama.

Bu yöntemin temelinde prova odasında bulunan sanatçıların ortak yaratıcı dünyasının oyunlarda görünür olması yatıyor. Dolayısıyla yazar, yönetmen, oyuncu ve tasarımcı rollerinin tanımları ve bu roller arası hiyerarşiler dönüşüyor. Oyun süreci bir yazarın metni ya da yönetmenin reji fikirleri ile başlamıyor, sanatçıların ortak bir hevesle buluşmasıyla başlıyor.

Dijital kültür üzerine konuşurken sıkça yapılan bir hata var. Geçmişte seyircinin pasif, bugün ise aktif olduğu söyleniyor. Tiyatro tarihi bu kadar basit bir ayrımı kabul etmez. Canlı performansta seyirci hiçbir zaman yalnızca karanlıkta oturan bir beden olmadı. Gülüşün zamanı oyuncunun ritmini değiştirebilir. Sessizlik bir sahneyi uzatabilir, tedirginlik salona yayılabilir veya oyuncunun söylediği cümle aynı kalırken o cümlenin ağırlığı her gece değişebilir.

Oyunu hızlandıramıyorsun. Durduramıyorsun. Kaçırdığın bir cümle için on saniye geri dönemiyorsun. Sıkıldığında başka bir sekmeye geçemiyorsun. Tiyatro, hızlandırma ya da durdurma tuşu bulunmayan, kendi zamanında akan bir gerçekliğin ortasında bize önce bu kısıtlayıcı duraksamayı kabul ettiriyor.

Filmografi, diskografi, kaligrafi... Peki ya senografi? Nedir bu senografi? Bugün tiyatro, opera, dans ve performans sanatlarında senografi; mekânı, ışığı, nesneyi, kostümü, hareket alanını ve seyirciyle kurulan ilişkiyi birlikte düşünen bir alan olarak kabul ediliyor.

eveet! ve geldik hayatın burasına. yarın bu saatlerde bir hikâye anlatacağız insanlara, bizi dinleyen insanlara. geri dönüşsüz bir macera başlıyor hayatımızın bu günlerine. bir oyun kurduk birlikte, çalıştık, düşündük, didindik. şimdi oyunu oynama ve eğlenme vakti. sahne büyülü bi yer, çocukken saklandığım masanın altı gibi. günbatımında gökyüzündeki renkler gibi. çıplak gözle dolunayı seyredebilmek gibi. büyü her yerde, görene. biri yürür, biri yürüdükçe düşer, biri düştükçe

Son düzlük. Bir oyun ortaya çıkartmak. İnsaların bilet alarak, zamanından vererek gelip izleyecekleri biz izlek ortaya koymaya çalışmak. Kocaman bir şehirde bunu yapmak. Ne dersek diyelim, son düzlükte bu işe çok daha sıkı sarılmamız gerektiği bir gerçek. Bir sürü şeyin üst üste geldiği bir dönem. Her anlamda. Kelime kelime eziyoruz, her an her bakış her duruş her sessizlik çok önemli. Zamanlama çok önemli. Sahnede birlik olmuş, aralarından su sızmayan oyuncular görmek çok ön

bugün emre babası üzerinden bir referans verdi bana ikinci sahnede. anlamakta güçlük çektim. erişkin bi ben ve erişkin bi benin babasını tanımıyorum. hatta ekipte tanımayanlar, az tanıyanlar ve istese de tanıyamayacaklar var. arkadaşlarımın suratlarına baktım tek tek. babalar ne genel bi yara. elin aktörü, katatonik şizofren gözlemler rol çalışırken, ben ise arkadaşlarımın babalarıyla ilişkilerini gözlemlemeliyim sanırım. bir köpek babası olarak kendimi. köpeğin babası olduğu

son provalarda ilişkilenme üzerine epey bi kafa yorduk. oyun kişilerinin kendi aralarında ilişkilenmesi ve oyun kişilerinin seyirci ile ilişkilenmesi üzerine birçok biçim denedik. emre, oyuncunun yaratımından beslenmeyi seven bir yönetmen. bize aynı sahneyi başka yerlerden deneyimleyebilmemiz için alan açıyor. işte bugün provada öyle bir versiyon denedik ki hepimiz budur dedik. evet! birbirimizle ve seyirciyle bu şekilde iletişicez. bi şeyler kendiliğinden sabitleniyor, su yo

bugün metni bi kenara koyup biraz bedenimizde neler olup bittiğine baktık. bedende aradık, bedende kaybolduk. çalıştığımız alanın penceresinden haliç görünüyor. şehrin ritmiyle ezber düşündük, şehirle hızlanıp şehirle yavaşladık. sonra köklenme üzerine bir çalışma yaptık. bu günlerde provalarımız genellikle ilişkilenmeyi araştırıyor. doğada taç utangaçlığı diye bi şey var ne süper şey, dokunuyor sandığımız dallar aslında birbirine değmiyor. tam dans meditasyonu yapıyorduk ki

10 prova geride kaldı. Netleşmeye başladık. Artık daha ciddi notlar alıyoruz. Hemen fikslemek pek tarzımız değil ama bir şeyleri fiksledik gitti gibi. Tadımız, tonumuz, gezindiğimiz yerler belli oluyor. Önümüzdeki provalarda genel hissiyatımızın ve atmosferimizin üstüne daha çok gitmeye başlayacağız. Biraz daha çalıştıktan sonra güvendiğimiz ve bu işin bir parçası yapmak istediğimiz insanları da provalara çağırmaya başlarız. İlk yorumları alırız.

Prova notları yazmak çok heyecanlı. Geleceğe çok önemli bir kaynak bırakıyormuş gibi hissediyor insan. Provalar, bildiğin provalar şeklinde ilerliyor. Döne döne sahnelere bakıyoruz. Bazı anlar üzerine çalışmaya başladık. Işığına, müziğine de bir yandan bakıyoruz. Işığı, müziği sonradan eklemek değil de onlarla birlikte ilerlemek, onların da sahneye kattıklarını keşfetmek iyi hissettiriyor. Genel olarak ritimle, tonla, bazı köşelerle ilgili şeyler hepimizin aklında ufak ufak n

Yepyeni bir şey tasarlamaya başladık. Soyut bir dünya üzerinde çalışıyoruz. Aşılması gereken zorluklar, netleşmesi gereken köşeler var. Üç prova geride kaldı, su hala bulanık ama berraklaşan yerler de var. Bir sürü, bir sürü işimiz var. Yine de her gün tiyatronun kepengini kaldırmak, neredeyiz diye şöyle bir bakıp ileriye doğru gitmek için amansız bir mücadele vermek keyifli.